Categorie: Rechtvaardige Rechters

Cultuurminister Anciaux wil 20.000 euro uittrekken voor de zoektocht naar De rechtvaardige rechters, op voorwaarde dat het paneel ook gevonden wordt. Hij reageert daarmee op een nieuwe hypothese dat het paneel in een Antwerpse kerk zit.



'Hier liggen De rechtvaardige rechters', kopte P-Magazine vorige week. Een grote vette pijl eronder wees naar een kerk. Hype verzekerd. De kerk is die van de Antwerpse Sint-Laurentiusparochie aan de Markgravelei. De stelling komt van Willy Nachtergaele, een 52-jarige Oost-Vlaming die al jaren gedegen onderzoek verricht naar de diefstal van het Lam Gods-paneel in 1934.

Volgens Nachtergaele zit het paneel van het Van Eyckdrieluik in de altaarsokkel. Geen gekke hypothese. Vanuit Antwerpen zijn door D.U.A. ondertekende afpersingsbrieven verstuurd, in de pastorie naast de kerk vond de overhandiging van het losgeld plaats, in de parochie woonde Staf Goedertier, een familielid van hoofdverdachte Arsène Goedertier, en in 1934 was de Sint-Laurentiuskerk in aanbouw. Het altaar werd zelfs in mei 1934 geplaatst, de maand na de diefstal, en uit de D.U.A.-brieven valt af te leiden dat de afperser al snel niet meer bij het paneel kon. D.U.A. zou dan voor 'Dans Un Autel' kunnen staan. De 1 miljoen frank die D.U.A. eiste, moest de bouw van de kerk helpen financieren, stelt Nachtergaele.

Opzoekingskosten

De Oost-Vlaming zegt "100 procent zeker" te zijn maar harde bewijzen levert hij niet. Hij is ook nog niet onder het altaar kunnen gaan kijken. Is voor een gewone sterveling ook wat moeilijk. Misschien dat de cultuurminister een uitweg biedt. In P-Magazine deze week reageert die (via een woordvoerder van zijn kabinet) op de kleine storm die Nachtergaeles theorie heeft veroorzaakt: "Het is op zich fantastisch dat de zoektocht zoveel jaren na de diefstal nog altijd doorgaat. Dit verhaal bewijst dat men nog steeds blijft zoeken. Het zou natuurlijk nog fantastischer zijn mocht het paneel gevonden worden. Kan ik iets doen? Toch wel. Stel dat er een plausibele hypothese is, dat er opzoekingskosten worden gedaan en dat het paneel wordt teruggevonden, dan betalen wij 20.000 euro van de bewezen kosten terug!"

De Vlaamse overheid financierde in de jaren negentig al een zoektocht met gesofisticeerde endoscopieapparatuur in de Sint-Baafskathedraal in Gent, op aangeven van oud-politiecommissaris Karel Mortier, die het dossier als geen ander kent. Maar het budget was te beperkt, de zoektocht dus ook, alleen het doksaal werd onderzocht. "Het werd op 100.000 frank per werkdag geraamd, betaald door het Vlaamse ministerie van Cultuur", zei Mortier in een interview met De Morgen. "Terwijl ik daar die vijf dagen was, heb ik nergens kunnen vaststellen dat daar al iemand gezocht heeft, terwijl het bisdom toch beweert dat alles al onderzocht is. Er zijn nog heel wat andere plaatsen waar je kunt zoeken."

Dure apparatuur

Willy Nachtergaele is niet meteen onder de indruk van Anciauxs aanbod. "Ik vrees dat er zeer gespecialiseerde apparatuur nodig zal zijn", zegt hij aan De Morgen. "Met 20.000 euro kom je dan niet ver. En vooral, als het paneel niet bovenkomt, dan moet je zelf voor de kosten opdraaien. Het is een vicieuze cirkel: men kan maar gaan kijken als men 100 procent zeker is, maar men kan maar 100 procent zeker zijn als men gaat kijken. Als je ziet welke apparatuur men in Egypte allemaal gebruikt om naar verborgen kamers in de piramides te zoeken: daar geldt het 'no cure no pay'-principe niet, als men de verborgen kamer niet vindt, dan heeft men tenminste wel de zekerheid dat ze er niet is, en dat is ook zeer belangrijk."